Polska, po\u0142o\u017cona w strefie przej\u015bciowej mi\u0119dzy klimatem umiarkowanym a kontynentalnym, jest nara\u017cona na r\u00f3\u017cnorodne zjawiska pogodowe. W\u015br\u00f3d nich szczeg\u00f3lnie niebezpieczne s\u0105 burze i tornady, kt\u00f3re mog\u0105 przynie\u015b\u0107 nie tylko silne wiatry, ale tak\u017ce gro\u017ane opady deszczu, grad i nawet tornada \u2013 zjawiska o potencjalnie katastrofalnych skutkach. Wed\u0142ug danych Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, w Polsce odnotowano ponad 1000 tornad w ostatnich 30 latach, co stanowi \u015brednio oko\u0142o 33 tornad rocznie. Najbardziej dotkni\u0119tymi regionami s\u0105 po\u0142udniowa i po\u0142udniowo-wschodnia cz\u0119\u015b\u0107 kraju, gdzie warunki atmosferyczne sprzyjaj\u0105 ich powstawaniu.<\/p>\n
Tornada powstaj\u0105 zazwyczaj w czasie burz superkom\u00f3rkowych, kt\u00f3re charakteryzuj\u0105 si\u0119 silnym i nieustannym wirowaniem. W Polsce najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 w okresie od kwietnia do pa\u017adziernika, z pikiem aktywno\u015bci w czerwcu i lipcu. Wed\u0142ug bada\u0144 naukowc\u00f3w, najsilniejsze tornady w ostatnich latach zanotowano w latach 2016 (tornado w Gorzowie Wielkopolskim) i 2019 (tornado w Krakowie), kt\u00f3re spowodowa\u0142y powa\u017cne zniszczenia i straty materialne. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce tornada mog\u0105 trwa\u0107 od kilku minut do nawet kilku godzin, podczas kt\u00f3rych mog\u0105 przemieszcza\u0107 si\u0119 na odleg\u0142o\u015bci do kilkudziesi\u0119ciu kilometr\u00f3w.<\/p>\n
Burze i tornada nie tylko niszcz\u0105 infrastruktur\u0119, ale tak\u017ce stanowi\u0105 niebezpiecze\u0144stwo dla \u017cycia ludzkiego. Wed\u0142ug danych G\u0142\u00f3wnego Geofizyka Pa\u0144stwowego, w Polsce odnotowano ponad 200 ofiar \u015bmiertelnych zwi\u0105zanych z burzami i tornadami od 1990 roku. W\u015br\u00f3d najgro\u017aniejszych przypadk\u00f3w mo\u017cna wymieni\u0107 tornada z 2001 roku w wojew\u00f3dztwie lubelskim, kt\u00f3re zniszczy\u0142o ok. 150 budynk\u00f3w i spowodowa\u0142o \u015bmier\u0107 kilku os\u00f3b. W celu minimalizacji ryzyka, eksperci zalecaj\u0105 regularne monitorowanie pogody przez aplikacje meteorologiczne oraz przygotowanie plan\u00f3w ewakuacyjnych dla rodzin i pracownik\u00f3w.<\/p>\n
W Polsce najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 tornada typu F0 i F1 wed\u0142ug skali Fujity, kt\u00f3re charakteryzuj\u0105 si\u0119 wiatrami o pr\u0119dko\u015bci od 120 do 200 km\/h. Tornada silniejsze, typu F2 i F3, s\u0105 rzadkie, ale mog\u0105 powodowa\u0107 powa\u017cne zniszczenia, jak np. w przypadku tornada w Gorzowie Wielkopolskim w 2016 roku, gdzie wiatry osi\u0105ga\u0142y pr\u0119dko\u015bci ponad 300 km\/h. Wed\u0142ug analiz meteorologicznych, tornada typu F4 i F5 s\u0105 praktycznie nieobecne w Polsce, jednak istnieje ryzyko ich wyst\u0105pienia w ekstremalnych warunkach. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce nawet s\u0142abe tornada mog\u0105 powodowa\u0107 powa\u017cne uszkodzenia drzew, okien i dach\u00f3w, a w przypadku silnych wiatr\u00f3w mog\u0105 by\u0107 niebezpieczne dla os\u00f3b znajduj\u0105cych si\u0119 na zewn\u0105trz.<\/p>\n
W przypadku podejrzenia wyst\u0105pienia tornada lub silnej burzy, wa\u017cne jest szybkie reagowanie. Przede wszystkim nale\u017cy unika\u0107 otwartych przestrzeni, takich jak pola, lasy i tereny podmok\u0142e, gdzie tornada s\u0105 najbardziej niebezpieczne. W przypadku, gdy nie ma mo\u017cliwo\u015bci schronienia si\u0119 w budynku, nale\u017cy znajdowa\u0107 si\u0119 w najni\u017cszym pomieszczeniu, takim jak piwnica lub podw\u00f3rze, a unika\u0107 okien i drzwi. Wed\u0142ug instrukcji bezpiecze\u0144stwa, w przypadku tornada nale\u017cy le\u017ce\u0107 na ziemi w najni\u017cszym punkcie pomieszczenia, przykrywaj\u0105c g\u0142ow\u0119 i twarz r\u0119cznikiem lub innymi przedmiotami.<\/p>\n